07.07.2015

Ο τελευταίος ανεξάρτητος παραγωγός των τσιγάρων στη Ρωσία θα αυξήσει τις εξαγωγές

Στο φόντο της πτώσης της ρωσικής αγοράς τσιγάρων η εταιρεία «Donskoy Tabak» πήρε απόφαση να αυξήσει τις εξαγωγές. Σύμφωνα με το σχέδιο της εταιρείας, σε πέντε χρόνια κάθε τρίτο πακέτο τσιγάρα πρέπει να πωλείται ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες χώρες του κόσμου.

Πιο πέρα από την Ουκρανία

Ένας Ρώσος τουρίστας στο Μεξικό είδε σ’ ένα τοπικό κατάστημα πακέτο τσιγάρων Marshall: στην ετικέτα έγραφε ότι τα τσιγάρα παρήχθησαν στο Ροστόφ-στον-Ντον στο εργοστάσιο «Donskoy Tabak» και προορίζονταν για τις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Όπως επιβεβαίωσε η εταιρεία στο RBC (RosBusinessConsulting), όντως εξάγει τσιγάρα στο Μεξικό, και μεταξύ των χωρών, όπου πωλούνται τα τσιγάρα από το Ροστόφ, υπάρχουν και πιο εξωτικές χώρες. Λόγω της πτώσης της ρωσικής αγοράς τσιγάρων και των προβλημάτων στις εξαγωγικές αγορές, που ήταν προηγουμένως κύριες – η Ουκρανία και η Υπερδνειστερία – η «Donskoy Tabak», που ανήκει στην οικογένεια του επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη, πήρε απόφαση να αλλάξει τη στρατηγική της όσον αφορά τις εξαγωγές.

«Τις πρώτες εξαγωγές κάναμε το 2005» – λέει στο RBC ο διευθυντής του επιχειρηματικού συγκροτήματος καπνού του Ομίλου «AGROCOM» (στον οποίο ανήκει και η «Donskoy Tabak»), Σεργκέϊ Ρομάνοφ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2012-2013, η εταιρεία εξήγαγε το 20% των προϊόντων της, αλλά οι κυριότερες αγορές ήταν χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης – η Ουκρανία, το Καζακστάν, η Γεωργία και η Μολδαβία. «Το 2013 από το σύνολο 6,7 δισεκατομμυρίων τσιγάρων που εξάγαμε, τα 4,2 δισ. τα στείλαμε στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (δηλαδή, περισσότερο από το 60% της παραγωγής)», δηλώνει ο κ. Ρομανόφ.

Πέρυσι οι πωλήσεις της «Donskoy Tabak» μειώθηκαν κατά 4% σε σχέση με το 2013 (έως και 32 δισεκατομμύρια τσιγάρα) μεταξύ άλλων και λόγω των πολιτικών εξελίξεων στην Ουκρανία. «Η Ουκρανία διέκοψε πλήρως τις αποστολές προϊόντων στην Υπερδνειστερία, και οι εξαγωγές στην Ουκρανία μειώθηκαν σημαντικά, επισημαίνει ο κ. Ρομανόφ. Ως εκ τούτου, το τμήμα εξαγωγών μας ψάχνει εταίρους σε νέες για την εταιρεία μας αγορές, ακόμη και σε απομακρυσμένες από το Ροστόφ γεωγραφικές περιοχές».

Τώρα η «Donskoy Tabak» εξάγει τα τσιγάρα της σε 31 χώρες, παρόλο που το 2013 ήταν μόνον 23. Εκτός από τις μετασοβιετικές χώρες, τα προϊόντα της εταιρείας πωλούνται στην Ευρώπη, σε χώρες της Μέσης Ανατολής – Λίβανο, Συρία, Ιράν, Ιράκ, Αίγυπτο, σε χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας – Καμπότζη, Ιαπωνία, καθώς και στο Μεξικό, Παραγουάη, και τα νησιά της Γαλλικής Πολυνησίας στον Ειρηνικό, το μεγαλύτερο η Ταϊτή.

Σύμφωνα με κ. Ρομάνοφ, «ένα χαρακτηριστικό της Μέσης Ανατολής είναι ότι οι καταναλωτές εκεί δεν είναι πολύ πιστοί σε συγκεκριμένες μάρκες τσιγάρων» και νέα προϊόντα σε χαμηλή τιμή έχουν καλές πωλήσεις. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), την περίοδο από το 1990 έως το 2012 η κατανάλωση τσιγάρων, για παράδειγμα στο Λίβανο, έχει αυξηθεί κατά 475% (μέχρι και 119 πακέτα ανά άτομο το χρόνο), αλλά παγκοσμίως, την ίδια περίοδο, έχει μειωθεί κατά 11%.

Το ποσοστό των καπνιστών στο Λίβανο αποτελεί το 46,8% του ενήλικου ανδρικού πληθυσμού. Παρόμοια στοιχεία έχει και η Αίγυπτος, όπου επίσης δραστηριοποιείται η «Donskoy Tabak». Εκεί το 44,3% των ανδρών καπνίζουν και η κατανάλωση καπνού αυξάνεται κάθε χρόνο.

«Το να επεκταθείς στη ρωσική αγορά δεν είναι εύκολο. Λόγω της αύξησης του ειδικού φόρου στα τσιγάρα, αυξάνεται η τιμή στη Ρωσία και αυτό το γεγονός έχει αρνητικό αντίκτυπο στις πωλήσεις. Εκτός από αυτό, αυξάνεται η διακίνηση λαθραίων και παραποιημένων προϊόντων. Γεγονός που επίσης αντικατοπτρίζεται στην επιχείρηση», λέει ο κ. Ρομανόφ. Σύμφωνα με την «British American Tobacco Ρωσία», το μερίδιο των παράνομων προϊόντων καπνού στην αγορά της Ρωσίας κατά το προηγούμενο έτος, αυξήθηκε από 1,6% σε 2,7%.

Προς την Πολυνησία

Σύμφωνα με τον Σεργκέϊ Ρομάνοφ, ο στρατηγικός στόχος της εταιρείας είναι η αύξηση των εξαγωγών στο 30% όλου του όγκου της παραγωγής κατά τη διάρκεια των επόμενων πέντε ετών. Στη «Donskoy Tabak» αναμένουν ότι τη θέση των μεγάλων εξαγωγικών αγορών, της Ουκρανίας και της Υπερδνειστερίας, θα την καταλάβουν χώρες της Μέσης Ανατολής και της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ο κ. Ρομάνοφ διαβεβαιώνει ότι ο εγχώριος παραγωγός μπορεί να ανταγωνιστεί με πολυεθνικές εταιρίες ακόμη σε πιο απομακρυσμένες από τη Ρωσία αγορές: «Αν μιλάμε για τέτοιες μακρινές χώρες, όπως η Πολυνησία, οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες δεν έχουν κανένα προνόμιο σε σχέση με εμάς. Τα νησιά δεν διαθέτουν παραγωγή του καπνού και είναι αναγκασμένα να στείλουν τα προϊόντα τους το ίδιο μακριά όπως και εμείς». Ο ελάχιστος όγκος των αποστολών σε δοκιμαστικές για την εταιρεία αγορές είναι ένα κοντέινερ (μεταφέρεται διά θαλάσσης), στο οποίο χωράνε 500. 000 πακέτα τσιγάρα. Με τέτοιες ποσότητες η επιβάρυνση του εφοδιαστικού φορτίου ανά πακέτο δεν είναι σημαντική, διευκρινίζει ο κ. Ρομάνοφ.

Ο αρχισυντάκτης της εταιρείας «Ruski Tabak», Μαξίμ Κορολιόβ, πιστεύει ότι η απόφαση της «Donskoy Tabak» να αυξήσει το πρόγραμμα εξαγωγών είναι «σωστή και λογική»: «Η ρωσική αγορά μειώνεται σε αυτές τις συνθήκες για αντικειμενικούς λόγους, οι παραγωγοί αναγκάζονται να αναζητήσουν άλλες αγορές. Είμαι βέβαιος ότι οι επικεφαλής των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, που σήμερα σαφώς δεν λειτουργούν σε πλήρη ισχύ, θα αρχίσουν να ασχολούνται πιο ενεργά με τις πωλήσεις στο εξωτερικό».

Η ένταξη σε εξαιρετικά ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές αγορές για τη «Donskoy Tabak» διευκολύνθηκε με την αγορά στα μέσα του 2013 του μικρού εργοστασίου καπνού ΣΕΚΑΠ στην Ξάνθη της Ελλάδας. Το ποσό της πληρωμής (η ρωσική εταιρεία πήρε το 85% ΣΕΚΑΠ, ο πωλητής ήταν η κρατική ελληνική τράπεζα ATEbank) δεν αποκαλύφθηκε, όμως μετά την αγορά ο αγοραστής έπρεπε να επενδύσει 20 εκ. ευρώ στο ελληνικό εργοστάσιο. Το 2014 το εργοστάσιο παρήγαγε 1.600 εκατομμύρια τσιγάρα για την «Donskoy Tabak».

Ο Ιβάν Σαββίδης, στην οικογένεια του οποίου ανήκει η «Donskoy Tabak», έχει εδώ και καιρό καλές σχέσεις με την Ελλάδα: ο επιχειρηματίας, για παράδειγμα, είναι ο μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ ΠΑΟΚ.

Ο καπνός στο εξωτερικό

Η εταιρεία «Donskoy Tabak» είναι ο τελευταίος μεγάλος ανεξάρτητος παραγωγός τσιγάρων στη Ρωσία. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Nielsen για το Μάρτιο του 2015, η «Donskoy Tabak» είναι η τέταρτη μεγαλύτερη εταιρεία στην αγορά μετά τις πολυεθνικές JTI, Philip Morris και BAT («British American Tobacco») με μερίδιο αγοράς 7,6%. Στη «Donskoy Tabak» υπολογίζουν ότι το μερίδιο τους είναι πιο μεγάλο και αποτελεί το 8,8%. «Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά στις εκτιμήσεις, λέει ένας από τους μάνατζερ μιας μεγάλης εταιρείας καπνού. Η «Donskoy Tabak» έχει πολλά είδη φθηνών τσιγάρων, γι’ αυτό αρκετά μεγάλες ποσότητές τους πωλούνται σε μικρές πόλεις και χωριά, πράγμα το οποίο δεν υπολογίζει η Nielsen».

Οι εκπρόσωποι των πολυεθνικών εταιρειών καπνού στη Ρωσία επίσης θεωρούν ότι οι εξαγωγές είναι σημαντική προοπτική στη δραστηριότητά τους. «Στη Ρωσία η εταιρεία μας διαθέτει δύο σύγχρονα εργοστάσια με υψηλές τεχνολογίες. Ένα απ’ αυτά, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, είναι το μεγαλύτερο σε παραγωγική ικανότητα σε ολόκληρη την εταιρία Philip Morris Int. Με φθίνουσα εγχώρια αγορά, στην εταιρεία εκτιμούν ότι τα προϊόντα που παρήχθησαν στη Ρωσία έχουν καλές προοπτικές για αύξηση των εξαγωγών. Αυτό σίγουρα θα βοηθήσει να αναπτυχθεί το παραγωγικό δυναμικό της εταιρείας στη Ρωσία», δήλωσε στο RBC η υπεύθυνη επικοινωνίας και δημοσίων σχέσεων του Ομίλου «Philip Morris International» στη Ρωσία, Ειρήνη Ζούκοβα.

Σύμφωνα με την «Philip Morris International», τα τελευταία τρία χρόνια η εταιρεία εξήγαγε 3 δισεκατομμύρια τσιγάρα (4,3% της παραγωγής). Οι κύριες εξαγωγικές αγορές είναι η Λευκορωσία, το Καζακστάν, χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και η Ιαπωνία. Από το 2015 σχεδιάζει να εξάγει τσιγάρα στην Αρμενία, στο Κιργιστάν, στο Καζακστάν, στη Μογγολία, στη Σερβία και στην Ιαπωνία.

Ακόμη πιο μεγάλες ποσότητες τσιγάρων εξάγει η «BAT Ρωσία». Σύμφωνα με τον υπεύθυνο εταιρικών υποθέσεων, Αλέξανδρο Λιούτι, η «BAT Ρωσία» προμηθεύει τα προϊόντα της σε χώρες όπου ο Ομιλος «British American Tobacco» δεν έχει εργοστάσια. «Πέρυσι έξάγαμε 8,9 δισεκατομμύρια τσιγάρα, το 2013 – 7,8 δισ. Το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγικών πωλήσεών μας κατέχουν οι χώρες της ΚΑΚ, ειδικότερα, το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν», - εξήγησε ο κ. Λιούτι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του RBC, το μερίδιο των εξαγωγών της «BAT Ρωσία» ανήλθε σε περίπου 11,5% της παραγωγής το 2014.

Η JTI δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα του RBC για πληροφορίες.

RBC Daily και RBC